Szanowni Państwo,
Jestem terapeutą poznawczo – behawioralnym i specjalizuję się w pracy z Pacjentami mającymi OCD.
Zamieszczam ten atykuł, bo widzę, że jest potrzebny dla zrozumienia zagadnienia OCD oraz właściwych metod pracy nad nim, aby objawy ustąpiły.
Co to jest OCD?
OCD – skrót pochodzący z języka angielskiego Obsessive Compulsive Disorder, polska nazwa – nerwica natręctw lub zaburzenia obsesyjno-kompusyjne.
Jest to typ nerwicy charakteryzujący się pojawianiem natrętnych myśli, trudnych do zniesienia i zaakceptowania dla osoby ich doświadczającej. Nerwicy tej towarzyszą kompulsje, czyli przymusowe zachowania mające na celu zniwelowanie stresu związanego z myślą. Kompulsje mogą być fizyczne (na przykład mycie rąk) lub w umyśle (na przykład specyficzny sposób odpędzania przykrej myśli).
Jakie są rodzaje OCD?
Istnieją różne typy OCD:
– OCD bez zewnętrznych kompulsji ( zwane z angielskiego pure obsessional w skrócie ‘pure O’).
– OCD dotyczące religii, której tematem jest religia i wiara. 
– OCD na temat czystości – tu często komplusją jest częste mycie, pranie.
– OCD dotyczące orientacji seksualnej (z ang. HOCD), na przykład obaw – w przypadku osób heteroseksualnych – że mogą być homoseksualne itp.
– OCD dotyczące relacji (z ang. ROCD – Relationship OCD).
Często ‘tematem OCD’ staje się ukochana osoba, gdzie objawem będa natrętne pytania:
Czy ja na pewno kocham tę osobę? Czy jej na pewno nie zdradzam, gdy spojrzę w określony sposób na osobę płci przeciwnej itp.
– OCD dotyczące porządku i symetrii (z ang. Order and Symmetry OCD).
– OCD dotyczące sztucznie wykreowanych, fałszywych zdarzeń i faktów (z ang. False Memory OCD).
– OCD dotyczące kontroli procesów zachodzących w naszym ciele, które często są bezwarunkowe (z ang. Sensorymotor OCD).
– OCD dotyczące wszelakich przesądów (z ang. Magical Thinking OCD).
To wybrane przykłady z możliwych przejawów OCD. Lista jest otwarta. Tematy nerwicy natręctw mogą się zmieniać.
Mogą występować pojedynczo lub w grupach (wiele tematów).
Musicie Państwo wiedzieć, że OCD może ‘zaatakować’ ten obszar, który jest dla Was ważny, na którym Wam zależy. To jest przebiegła metoda działania tego zaburzenia. Niestety, spory odsetek ludzi wpada w sidła OCD.
Nerwica natręctw może powodować utrudnienia w codziennym funkcjonowaniu.
Jak wyleczyć OCD?
Na chwilę obecną najskuteczniejszą, znaną metodą pracy z Pacjentami mającymi OCD jest terapia poznawczo – behawioralna (CBT) z jej techniką z ang. Exposure and Response Prevention (w skrócie: ERP). Jest to technika uznana w świecie za skuteczną w leczeniu nerwicy natręctw i polega na ekspozycji Pacjenta na jego temat OCD i unikaniu wykonywania kompulsji (fizycznych lub w umyśle).
Technika ta jest podobna w swoim założeniu, do działania tradycyjnej szczepionki. Myśli OCD ‘podawane są’ w ramach niej regularnie wraz z odpowiednim do nich (restrykcyjnym) podejściem. Powoduje to, że umysł przyzwyczaja się do nich i zaczyna wyłączać napięcie / stres im towarzyszące. To prowadzi do samoistnego wygaszenia objawów i pozytywnych, wręcz fizycznych zmian w obrębie mózgu (neuroplstyczność).
Czy terapia OCD jest wymagająca?
Na początkowym etapie tak – dlatego tak ważne jest odpowiednie podejście i nadzór ze strony terapeuty. Gdyby to było proste, nikt nie miałby nerwicy natręctw. OCD jest podstępne i trudne do zrozumienia dla osoby, która go nie doświadczyła, stąd często nietrafione porady i próby pomocy ze strony bliskich lub lekarzy.
Jak działa OCD?
Mózg osoby z OCD podsyła zaburzone, NIEPRAWDZIWE informacje, zawsze sprzeczne z poglądami i przekonaniami osoby z OCD.
Domyślnie wszyscy ufamy naszemu mózgowi – w tym przypadku zaufanie do niego musimy mieć ograniczone. To często trudne do zrozumienia dla Pacjentów, którzy postępują schematycznie według wskazań umysłu.
Mózg przesyła także bardzo nieprzyjemne myśli połączone z napięciem trudnym do zniesienia. Wtedy mogą pojawić się kompulsje, czyli czynności, które mają na celu rozładowanie napięcia. Pacjent rozumie, że myśli jak i kompulsje są nieracjonalne, ale możliwość odstąpienia od rozważań na ich temat i zaprzestania kompulsji jest trudna i obarczona dużym wysiłkiem.
Na czym polega terapia OCD?
W tym przypadku, praca polega na nauczeniu Pacjenta z OCD innej relacji ze swoim własnym mózgiem i wytworzeniu meta-poziomu: świadomego umysłu, który będzie w stanie ocenić, czy dana myśl jest prawdziwa, czy też jest wymyślonym tworem nerwicy natręctw (polski odpowiednik nazwy OCD).
Klasyczne formy terapii skupione na analizie myśli i wydarzeń pomagają słabo, mogą także pogorszyć stan Pacjenta. Analiza myśli i zdarzeń przy OCD nie ma sensu – tego właśnie oczekuje od nas tego typu nerwica. Nie prowadzi to do żadnych konstruktywnych wniosków – problem pozostaje.
Czy można wyłączyć niechciane myśli?
Mówiąc wprost – nie. Nie ma takiej potrzeby!
Nie mamy wpływu na to, jaka myśl pojawi się w naszej głowie i to dotyczy każdego człowieka z OCD i bez – po prostu tacy jesteśmy.
Myśli OCD to myśli automatyczne, pojawiają się samoistnie. W taki też sposób znikną. Trzeba nauczyć się nie zwracać na nie uwagi.
To, na co zdecydowanie mamy wpływ to sposób, w jaki do tej myśli podejdziemy. I tu zaczyna się terapia.
W OCD chodzi o emocje i wątpliwości, które rosną jak góra przed Pacjentem, powodując stres i dyskomfort. Cała reszta to jedno wielkie kłamstwo, które paradoksalnie wydaje się być dla osoby z nerwicą natręctw bardzo realne.
Stosowanie leków na OCD.
Stosowanie leków zależy od Pacjentów i nasilenia objawów OCD. To musi być uzgodnione z lekarzem – psychiatrą.
Z mojej wiedzy i doświadczenia jako terapeuty CBT pracującego z osobami mającymi OCD, a także z relacji innych terapeutów specjalizujących się w tym zagadnieniu, można stwierdzić, że skuteczność leków w leczeniu OCD, którą obserwujemy w ramach naszych działań terapeutycznych niestety, nie jest wysoka.
Leki mogą mieć wartość wspomagającą, dającą chwile wytchnienia od ataków nerwicy natręctw, ale według mnie, w leczeniu OCD chodzi o to, aby nauczyć mózg innej reakcji – tę uzyskujemy za pomoca terapii ERP. Leki wydają się tylko przytłumiać objawy.
Decyzję o stosowaniu leków na OCD proszę zawsze konsultować z lekarzem psychiatrą i pozostawać pod jego stałą kontrolą przez okres farmakoterapii.
Czy z OCD można całkowicie wyzdrowieć?
Oczywiście, że tak! 
Szanowni Państwo – tu jest realna, terapeutyczna praca do wykonania, która kończy się w momencie wyzdrowienia. Praca jest jednak trudna i wymaga dużego zaangażowania ze strony Pacjenta. Nie każdy jest na nią gotowy. Czasem do tej terapii po prostu trzeba dojrzeć.
Czy każdy lekarz, psycholog, terapeuta umie wyleczyć OCD?
Zdecydowanie nie i odradzam eksperymentowanie na sobie.
Co więc zrobić:
– znajdź specjalistę od OCD: niewiele osób specjalizuje się w tym schorzeniu w Polsce, a w innych krajach też nie ma ich wielu, choć istnieją kliniki nakierowane na to zagadnienie,
– spytaj o metody jakimi terapeuta chce z Tobą pracować,
– na pierwszej wizycie spytaj, czy pracował już z osobą z OCD i czy wie co to Exposure and Response Prevention, bo jeśli nie, to warto szukać dalej,
– bądź cierpliwy i wytrwały – OCD można pokonać i całkowicie wyzdrowieć,
– nie zniechęcaj się, to nie będzie sprint tylko maraton (używając sportowych porównań),
– będą momenty, że będzie ciężko, ale paradosalnie nie ciężej niż przy klasycznych objawach OCD: Dasz radę!
Jakie sa inne ważne aspekty w leczeniu OCD?
Właściwe wsparcie ze strony rodziny osoby z OCD jest także istotne dla procesu zdrowienia. Chodzi tu o właściwe przygotowanie bliskich i nauczenie ich właściwych reakcji na pytania ze strony osoby z OCD tak, by ich relacja miała wartość leczniczą. Stąd najbliższym dla osób z OCD proponuję osobne spotkanie z terapeutą, by zrozumieli, że ich właściwa postawa jest bardzo istotna.
Mam nadzieję, że powyższy artykuł był pomocny i dał odpowiedź na fundamentalne pytania dotyczące pomocy osobom z nerwicą natręctw. Na pewno na tej stronie pojawią się kolejne, istotne kwestie dotyczące pomocy osobom z OCD.
Jeżeli będą Państwo mieli pytania co do leczenia OCD, proszę o kontakt mailowy lub telefoniczny.
Metody według których pracuję są znane na świecie od lat. Po prostu nie wszyscy wiedzą, jak pracować z osobą, która ma OCD.
Sam prowadzę terapię w gabinecie i online. Informacje znajdą Państwo na mojej stronie www.terapiaocd.pl .
Szanowni Państwo,
Osoby z OCD to osoby dobre, inteligentne i wrażliwe. Ta właśnie wrażliwość, połączona z wysoką inteligencją, wydaje się być odpowiedzialna za zwracanie uwagi na rzeczy, które innych (bez OCD) nawet nie zainteresują.
OCD można pokonać i być zdrowym – trzeba tylko wiedzieć, jak tego dokonać.Pozdrawiam wszystkich serdecznie i życzę zdrowia !
Paweł Michałowski
psychoterapeuta, terapeuta CBT, specjalista od OCD
All right reserved 2025
